احساس، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های روان‌شناختی و ارتباطی، در شکل‌گیری و جهت‌دهی به ساختار زبان نقش مؤثری دارد. متون دینی برخوردار از سویه‌های ادبی، از جمله صحیفهٔ سجادیه، ظرفیت بالایی برای بازنمایی تجربه‌های عاطفی دارند. دعای شانزدهم این اثر، که سرشار از نیایش، توبه، استغفار و درخواست بخشش است، نمونه‌ای برجسته از تجلی احساس بندگی در قالب ساخت‌های زبانی به شمار می‌رود. با وجود پژوهش‌های متعدد درباره ابعاد ادبی، بلاغی و محتوایی صحیفه سجادیه، کارکرد احساسی ساخت‌های صرفی و نحوی آن از منظر زبان‌شناسی کارکردگرا کمتر مورد توجه قرار گرفته است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی پربسامدترین گونه‌های احساسی در دعای شانزدهم و تبیین چگونگی بازنمود آن‌ها در ساخت‌های صرفی و نحوی، با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه چارچوب نظری ابراهیم سند انجام شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد که جملهٔ ندایی با ۱۸ گزاره، متناسب با بافت دعا و سازوکار تضرع، پربسامدترین ساخت نحوی است و در انتقال احساساتی چون دلهره، ابراز مهر و طلب آرامش نقش محوری دارد. ساخت استفهامی نیز در ۸ نمونه، با ایجاد زنجیره‌ای از پرسش‌های پی‌درپی، حس اقرار، استعطاف و بازگشت به خداوند را تقویت می‌کند. در سطح صرفی، باب‌های مزید، شامل تفعیل (۱۸ مورد)، استفعال (۱۱ مورد)، إفعال (۱۰ مورد)، تفعّل (۹ مورد) و افتعال (۷ مورد)، به دلیل تقویت معنا و تشدید کنش‌پذیری، کارآمدترین ابزارهای حس‌آفرینی هستند. همچنین گزینش واژگانی همچون «غور» و بهره‌گیری از زنجیره افعال دلالت‌گر بر شدت عبودیت، به شکل‌گیری شبکه‌ای معنایی و عاطفی در متن دعا انجامیده است.