1
دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2
استادیار گروه حقوق و فقه مقارن دانشگاه ادیان و مذاهب
10.22084/dua.2026.32371.1239
چکیده
این پژوهش به روش توصیفیـتحلیلی به بررسی سبکشناختی دعای هفتم صحیفه سجادیه در دو سطح آوایی و صرفی و تبیین کارکرد آنها در انتقال پیام به مخاطب میپردازد. این دعای شریف متن پر از مضامین توحیدی، عرفانی و اخلاقی است که در مواجهه با سختیها و ابتلائات قرائت میشود. هدف اصلی تحقیق تحلیل سازوکار تأثیرگذاری عناصر زبانی در شکلگیری معنا و برجستهسازی اهمیت سبکشناسی در خوانش سیستماتیک این اثر است. دادههای پژوهش نشان میدهند که چگونه پیوند نظاممند میان ساختار متنی (درونمتن) و زمینههای معنایی (برونمتن) به درک عمیقتر سبک بیانی امام سجاد (ع) منجر میشود. یافتهها نشان میدهند که این دعا با استفاده هنرمندانه از قابلیتهای آوایی و صرفی ــ نظیر تکرار واجها و واژهها، آرایههای جناس و گزینش هدفمند افعال ماضی برای ابراز قطعیت ــ انسجام صوری و معنایی ویژهای یافته است. چیدمان ساختارمند واژگان، انطباق دقیق لفظ بر معنا و توازن بلاغی عبارات، علاوه بر ارتقاء سطح فصاحت متن، نقشی کلیدی در تعمیق پیامهای تربیتی و توحیدی ایفا میکند. در نهایت، این مطالعه با اتخاذ رویکردی جامع، همبستگی ارگانیک میان فرم (ساختار بیانی) و محتوا (اندیشه ولایی) را در کلام امام سجاد (ع) نمایان میسازد.