1
. دانشجوی دکتری، گروه علوم قران و حدیث، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران
2
استاد تمام و هیئت علمی گروه علمی فلسفه و عرفان، دانشگاه باقرالعلوم و جامعة المصطفی العالمیة ، ،قم، ایران،
3
غلامحسین عرفانی، دانش آموخته دکتری رشته جریان های کلامی معاصر، مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره)،جامعة المصطفی العالمیة، قم،ایران
10.22084/dua.2026.31989.1225
چکیده
دعای عرفه بازتاب ارتباط ژرف و ناب میان انسان با خداست که به طور جامع و در ضمن پیوند حبّی عمیق تجلی یافته؛ هدف این پژوهش بررسی «دعای عرفه امام حسین ثمره معنویت معشوقانه انسان با خدا» با روش توصیف و تحلیل مطالب منتخب و مرتبط در دایره گزارههای دینی به منظور ارتباط میان مضامین اصلی "دعای عرفه" و "معنویت معشوقانه" است. یافتهها گویای آن است که شکرگزاری از نعمات و الطاف الهی و نحوه مواجهشدن با منعم حقیقی در قالب خاصی از ارتباط میان انسان و خداست که بدان معنویت معشوقانه گویند که آغازگر ارتباط خداست؛ زیرا خداوند به دلیل عشق بی نهایت به ذات بی منتها و صفات کمالی خویش، به آثار و تجلیات آن از جمله انسان عشق ورزیده و با آگاهی از فقر وجودی آنان نسبت به خود، ارزانی بخش نعمات خود به آنان بدون درخواست است. انسان کامل با درک عمیق عشق بی انتها از سوی خداوند لب به اعتراف و اقرار، حمد و ثنا و نعمات الهی گشوده و اظهار توبه و پشیمانی به درگاه او دارد. نتیجه این اعترافات چیزی جز درک احساس فقر وجودی در انسان و پی بردن به عاشق حقیقی و غنی مطلق بودن پروردگار نیست