دوفصلنامه  دعاپژوهی

دوفصلنامه دعاپژوهی

سبک‌شناسی زیارت ناحیه مقدسه بر اساس تحلیل واژگانی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران
چکیده
سبک‌شناسی به عنوان یکی از ابزارهای تحلیلی مؤثر در فهم عمیق متون ادبی، دینی و فرهنگی شناخته می‌شود. در این میان، تحلیل سطح واژگانی به عنوان یکی از سطوح مهم سبک‌شناختی، با بررسی مؤلفه‌هایی چون بسامد کاربرد واژگان، بافت معنایی، شاخصه‌های فرهنگی-ایدئولوژیک و شیوه‌های گزینش واژگانی، امکان کشف لایه‌های پنهان معنا را فراهم می‌آورد. زیارت ناحیه مقدسه به عنوان یکی از متون ماندگار در سنت زیارتی شیعه، خطاب به امام حسین (ع) و یاران شهید ایشان در واقعه عاشورا صادر شده‌است. این متن از منظری چندبعدی، واجد ارزش‌های قابل تأملی در حوزه‌های دین پژوهی، ادبیات، عرفان و تاریخ است. ساختار ادبی این زیارت‌نامه، ضمن برخورداری از بار عاطفی و حماسی عمیق، در سطوح تحلیل‌پذیر خود، واجد گفتمان‌های متعالی دینی، تاریخی و عرفانی می‌باشد. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی به بررسی ویژگی‌های سبکی زیارت ناحیه مقدسه در سطح واژگانی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد این متن با انتخابی دقیق و هوشمندانه از واژگان، هم‌زمان احساسات و باورهای دینی را برمی‌انگیزد، و با بهره‌گیری از زبان حماسی، آیینی و عرفانی، لایه‌های معنایی متعددی را پدید می‌آورد که در نهایت به فهمی ژرف و هرمنوتیکی از محتوا منتهی می‌شود. تحلیل حاضر بر این نکته تأکید دارد که واژگان در تعامل با بافت معنایی-ساختاری، نقش محوری در انتقال مفاهیمی چون فاجعه، سوز عاطفی، حالات نیایشی و روح حماسی ایفا می‌کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 11 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 21 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 24 تیر 1405
  • تاریخ انتشار 24 تیر 1405