میراث مکتوب امامان معصوم در قالب ادعیه و زیارات، آثار ارزشمندی هستند که به منزله درسنامه اخلاقی انسان مومن در نسبت با خدا، خویشتن و روابط فردی و اجتماعی اومحسوب می‌شوند. این گنجینه گرانبها در راستای شناخت معارف دینی، موجب افزایش دیدگاه معرفتی و وسعت افق فکری شیعیان نیز هست. به همین جهت بازخوانی محتوایی این منبع غنی با نگاه عالمانه و ژرف اندیش با هدف کشف کارکردهای تربیتی و فکری کمتر بیان شده ضروری می‌نماید. پژوهش حاضر با هدف تبیین نکات معرفتی عمیق و با روش توصیفی تحلیلی به بررسی فراز «الذین بذلوا مهجهم دون الحسین» در زیارت عاشورا، بر مبنای تامل در لغات کلیدی (بَذل، مُهَج و دون) و ارتباط واژه‌ها و نحوه کاربست آنها پرداخته است. در این رویکرد بذل به معنای منتهای بخشش یعنی عطای بی‌چشم داشت و با طیب خاطر و مُهَج از مُهجه به معنای آخرین قطرات خون خالص موجود در بدن که در خود قلب است، می‌باشد. این فراز در الگو دهی به انسان آزاده اوج جان فشانی یاران حق را به تصویر می‌کشد که نزدیک و شبیه به امامشان (معنای دون)، خون موجود در قلبشان را نیز بخشیدند. با این نگاه فراز یاد شده مهر تاییدی بر نقل‌‌های تاریخی مبنی بر مثله کردن و اسب تاختن بر پیکر شهدای عاشورا به خصوص امام حسین (ع) توسط سپاه یزید نیز هست