دوفصلنامه  دعاپژوهی

دوفصلنامه دعاپژوهی

بازخوانی مبانی معرفتی و مؤلفه‌های نظام‌مند اقتصاد اسلامی از منظر صحیفه سجادیه

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده
دانشگاه پیام نورتهران. ایران. دانشکده الهیات ومعارف، گروه معارف
چکیده
چکیده ؛



چگونگی صورت‌بندی مبانی معرفتی و اخلاقی در حوزه اقتصاد، تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر الگوی توسعه، عدالت اجتماعی و سبک زندگی اقتصادی جوامع بر جای می‌گذارد. در این میان، بازخوانی منابع اصیل اسلامی برای استخراج الگوی بومی نظام اقتصاد اسلامی از حیث نظری و سیاستی اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. صحیفه‌ی سجادیه به‌عنوان یکی از متون بنیادین معرفتی و عبادی امام سجاد(ع)، واجد گنجینه‌ای از تعالیم ناظر به حیات اقتصادی انسان مؤمن است که می‌تواند در تبیین چارچوب نظری و ارزش‌محور اقتصاد اسلامی نقش‌آفرین باشد. از این رو، پژوهش حاضر با تمرکز بر صحیفه‌ی سجادیه و با بهره‌گیری از رویکرد تحلیل محتوای کیفی و تحلیل مضمون، به استخراج و تبیین مؤلفه‌ها و مبانی الگوی اقتصادی برگرفته از این متن می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد این الگو در سه سطح اصلی قابل صورت‌بندی است: ۱) مبانی معرفتی شامل بینش توحیدی، عدالت و کرامت انسانی؛ ۲) اصول رفتاری مانند قناعت، تلاش و کار، انفاق و انصاف؛ و ۳) سازوکارهای نهادی همچون زکات، تعاون و عدالت اجتماعی. برآیند و تعامل این سه سطح، چارچوبی منسجم برای جهت‌دهی به سیاست‌گذاری اقتصادی در راستای اولویت‌دادن به عدالت بر سودمحوری، تقویت سازوکارهای توزیع عادلانه ثروت و درآمد، تعمیق روح تعاون و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، و طراحی نهادها و برنامه‌های اقتصادی هم‌سو با رشد معنوی و تعالی اخلاقی جامعه فراهم می‌آورد
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 29 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 23 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 24 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 24 خرداد 1405