حفاظت از مرزهای یک کشور در برابر تعرضات خارجی، از بنیادیترین وظایف هر حکومت به شمار میآید و در آموزههای اسلامی نیز بهعنوان تکلیفی الهی و ارزشی والا مطرح است. امنیت ملی، که ثمره مجاهدت مرزبانان و تدبیر مسئولان میباشد، بستر رشد و تعالی جامعه را فراهم میسازد. در همین راستا، دعای بیستوهفتم صحیفهی سجادیه بازتابدهنده نگرش ژرف امام سجاد(ع) نسبت به جایگاه مرزبانان و حمایت از آنان است. پژوهش حاضر با بهرهگیری از روش تحلیل مضمون و بهکارگیری نرمافزار Excel، به تحلیل فرازهای این دعا پرداخته و مجموعاً ۸۵ مضمون پایه، ۶ مضمون سازماندهنده و ۳ مضمون فراگیر از آن استخراج کرده است.
یافتههای کمی پژوهش نشان میدهد که از میان مضامین سازماندهنده، «عوامل شکست دشمن» با ۳۹ مورد بیشترین بسامد را داراست و پس از آن به ترتیب «ویژگیهای مرزبانان» «نتیجهی مرزبانی موفق» «حمایت از مرزبانان»، «پاداش مرزبانی موفق» و در نهایت «موانع مرزبانی» قرار دارند. بر پایهی این فراوانی، مضامین فراگیر دعا در سه محور اصلی سامان یافتهاند: ۱. ویژگیها و الزامات حمایتی مرزبانان ۲. عوامل و موانع شکست دشمن ۳. نتایج و پاداش مرزبانی موفق. برآیند تحلیل مضمون، الگویی تربیتی از نگرش امام سجاد(ع) به وظیفهی مرزبانی در بعد جغرافیایی ارائه میدهد.